Kara Delik Nedir?

Kara Delikler genel görelilik denklemlerinin öngördüğü gerçek teorik varlıklardır. Yeterli kütleye ulaşmış yıldızların kütle-çekimsel çökmeye uğraması sonucu oluşan kara deliklerin bütün kütlesi aynı kalmakla birlikte neredeyse bir nokta boyutuna kadar sıkışırlar ve yakın çevrelerinde sonsuz bir uzay-zaman  bükülmesine neden olurlar.(Gravitasyonel Tekillik) Bu çok büyük uzay-zaman bükülmesi ışığın bile "olay ufku" denen bu çevreden (ya da sınırdan) kaçmasına izin vermez, herşeyi yutarlar.

Bununla birlikte kara deliği uzaydaki her şeyi yutan bir aspiratör olarak düşünmemek gerekir. Kara deliğin belli bir "olay ufkuna" sahip olması demek çekim alanının sınırları olması demektir. Örneğin eğer güneşimiz bir karadeliğe dönüşseydi, olay ufku sadece 3 km olacak ve kütlesi aynı olduğundan dünyamız dahil diğer gezegenler yine onun yörüngesinde şimdiki gibi dönecekti.


Yaratacakları etkilerin olası tahminleri gözlemlere uysa da kara delikler direkt olarak gözlenmemiştir. Magnetosferik Sonsuza Çöken Cisimler gibi çok fazla alternatif teorisi olsa da bu teoriler örneğin "kara delik merkezinde uzay-zaman tekilliğini" açıklayamadığı için, kara delikler fizikçiler tarafından kabul gören en muhtemel teoridir.


Görelilik ve Kara Delik

1916'da Einstein'in yayınladığı genel görelilikten bir kaç ay sonra fizikçi Karl Schwartzchild'ın Einstein'in küresel kütle denklemi üzerinde geliştirdiği çözümlemeler kara deliklerin varlığını açıkça destekleyen sonuçlar vermiştir.


Kara Deliklerin Özellikleri

Kara delikler yarattıkları olay ufkunda uzayı büktükleri için olay ufkuna giren bir cisimin hiçbir güçle oradan kurtulması mümkün olmaz. Çünkü artık her yol kara deliğin merkezine çıkıyordur.


Kara deliğin olay ufkuna yakınlaşmış bir gözlemci ise, çok uzaktaki bir gözlemciye göre zamanın daha yavaş aktığını gözlemleyecektir. Mesela olay ufkuna yaklaşmış gözlemci ve uzak gözlemci fenerle birbirlerine eş aralıklarla sinyal gönderecek olsa, uzak gözlemci aralıkların çok daha uzun olduğunu, yakın gözlemci ise aralıkların çok sık olduğunu gözleyecektir. Bu durum olay ufkunda zamanın yavaşlamasından kaynaklanır.

Kara deliğin olay ufkuna girdikten sonraki olaylar bilinen fizik kanunlarıyla da açıklanamaz.

Kara delikler olay ufuklarına giren cisimleri içine çektikçe daha çok kütle kazanıp olay ufukları daha da artar, böylece gitgide büyürler.


Solucan Delikleri

Genel görelilik uzaydaki kara deliklerin birbirleriyle bir şekilde irtibat halinde olduklarını göstermektedir.
Buna göre kara delikleri birbirlerine bağlayan koridorlar olduğu öngörülür. Çok sayıda karadelik bulunduğu için, uzayın solucan deliği olarak tabir edilen bu sayısız koridorların birbiri içine geçmesinden oluştuğu düşünülür.

Zaman ve mesafe sorunu olmaksızın "zıplama" olarak adlandırılan koridorlar aracılığıyla bir noktadan başka noktaya ışınlanma fikri bilim-kurgu yazarlarına esin kaynağı olmuştur.


Benzer Yazılar
FİZİK MAKALELERİ şimdi Google Play Kitaplar'da

1 yorum :

Adsız dedi ki...

oldukça güzel :)

Yorum Gönder

Yorum Yap