Uçaklar Nasıl Uçar?

Uçmak, insanoğlunun daima ilgi alanına girmiştir. İnsanoğlunun bu uçma merakı 20. yy.'da kendi uçuş makinesini kullanarak uçmasıyla sonuçlandı. 1903'te Wright Kardeşler görünürde o zaman imkansız olan bu başarıyı kazandıktan sonra hava yolculuğu gittikçe gelişmeye başladı. Aradan bir yüzyıl geçmesine rağmen uçuşun teknik olarak ilginçliği çoğu insanı hala hayrete düşürmektedir.


Uçaklar Nasıl Uçar?

Temel olarak 4 önemli kuvvet uçakların uçmasında rol oynar: Kaldırma, Ağırlık, İtme ve Direnç. Şimdi bunları tek tek açıklayalım.


Kaldırma

Kaldırma, katı bir cismin sıvı veya gazlarla olan etkileşimi sonucu açığa çıkan bir kuvvettir. Kaldırma, havanın uçağın kanatları etrafında hareketiyle oluşur. Bunun sağlanması için uçağın kanat şekli ve hareket hızı önemlidir. Kaldırma büyük oranda Bernoulli İlkesiyle çalışır.


Bernoulli prensibine göre akışkanların hızı arttıkça basıncı düşer. Uçağın kanat yapısı, üst kısmı kavisli, alt kısmı düz olacak şekilde dizayn edilmiştir. Böylece hızlanmış bir uçakta kanadın üst kısmındaki hava akışı alt kısma göre daha hızlı olacaktır. Bunun sonucu olarak üstteki basınç alt kısma göre azalacak, belli hız seviyesinden sonra alt kısımdaki yüksek basınç uçağın kanadını düşük basınç tarafına, yani yukarıya doğru itecektir. Uçağın sabit parçaları olduklarından, kanatlara uygulanan kaldırma kuvveti uçağa doğrudan etki eder. Uçaklarda kaldırma, bu şekilde kanatlar aracılığıyla sağlanır.


Ağırlık

Ağırlık temel olarak uçağı dünyanın merkezine doğru çeken bir alan kuvvetidir. Aynı zamanda uçağı dengeleyen önemli bir role sahiptir. Uçtan kuyruğa kadar dengeli bir ağırlık dağılımı uçuş için çok önemlidir. Ağırlık kuvveti kaldırma kuvvetiyle dengelenmelidir.


İtme

Katı bir cismin ileri doğru hareket etmesi için gerekli olan mekanik kuvvettir. Uçağı ileri doğru yönelten itme kuvvetini sağlayan şey motordur. Aynı zamanda motor, uçağın havada kalmasını sağlar. Çünkü kaldırma kuvveti ancak uçak ilerledikçe var olabilir.


Direnç

Direnç, dengeli uçuşa yardım eden aerodinamik bir kuvvettir. Temel olarak uçağın hızına karşı koyarak sağlıklı bir uçuşu sağlar. Uçaklar aerodinamik yasalar dikkate alınıp özel olarak dizayn edilir. Tıpkı kaldırma gibi direnç de, sıvı ya da gazların katı cisimlere uyguladığı bir kuvvettir.

Uçağın uçması için gerekli olan dört kuvvet bunlardır. Uçuş için bu kuvvetler arasında düzgün bir koordinasyon gerekir, aksi takdirde bu kuvvetlerin tek başına hiçbir anlamı olmaz.


Ters Uçuş

Temeller aynı olmak kaydıyla, ters uçuşta kuvvetlerin yönetim şekli değişir. Uçağın hafifçe bükülmesi uçak üzerinde ters taraftan etki eden büyük bir basınca sebep olur, bu basınç normal uçuşta ancak uçağın ağırlığını yendikten sonra yükselme sağlar, çünkü ağırlıkla aynı doğrultudadır. Fakat uçağın yan tarafında oluşacak bir basınç farkı, doğrudan kuvvetli bir itme sağlayarak uçağı tamamen ters döndürecektir. Bir süre böyle uçulabilse de gövdeye yapılan yüksek basınçtan dolayı bir çok uçak bu şekilde uzun süre uçamaz. Aksi takdirde uçağın parçalanması söz konusudur.


Benzer Yazılar
FİZİK MAKALELERİ şimdi Google Play Kitaplar'da

1 yorum :

Adsız dedi ki...

Çok sağolun ödevi mi yaptım :D

Yorum Gönder

Yorum Yap