Temel Kuvvetler

Fizikteki temel kuvvetler kendine has parçacıkların birbirleriyle etkileşimlerinin bir aracıdır. Evrende oluştuğunu gözlemlediğimiz tüm etkileşimleri meydana getirirler. 4 gruba ayrılırlar.

Gravitasyon
Elektromanyetizma
Zayıf Nükleer Kuvvet
Güçlü Nükleer Kuvvet


Gravitasyon

Gravitasyon en uzun erimli temel kuvvettir fakat çok zayıf bir etkiye sahiptir. Çekici bir kuvvettir ve uzay boşluğundan devasa mesafeleri dahi geçerek iki kütlenin birbirini çekmesini sağlar. Gezegenleri güneşin yörüngesinde ve ayı dünyanın yörüngesinde tutan kuvvet gravitasyondur. Genel görelilik teorisine göre gravitasyon, kütlesi olan bir cismin etrafındaki uzay-zamanı büken bir şey olarak tanımlanır.


Elektromanyetizma

Elektromanyetizma, parçacıkların elektriksel yüklerle olan etkileşimidir. Yüklü parçacıklar durgunken elektrostatik kuvvetler aracılığıyla, hareket halindeyken ise elektriksel ve manyetik kuvvetlerin ikisinin de aracılığıyla etkileşim kurar. Uzun zamandır elektriksel ve manyetik kuvvetlerin farklı kuvvetler olduğu düşünüldü fakat James Clark Maxwell'ın 1864'te keşfettiği Maxwell Denklemleriyle bu iki alan birleştirildi.

Elektromanyetizma, 1940'larda ortaya çıkan kuantum elektrodinamiğiyle, kuantum fiziksel olarak da desteklendi.


Zayıf Nükleer Kuvvet

Zayıf nükleer kuvvet atom çekirdeğinde etkili olan çok güçlü bir kuvvettir. Beta ışımasına sebep olurlar. Elektromanyetizma ile birleştirilmesi "elektrozayıf etkileşim" adıyla anılır. Zayıf nükleer kuvvet W ve Z bozonları tarafından yaratılır.


Güçlü Nükleer Kuvvet

En güçlü temel kuvvet olan güçlü nükleer kuvvet atom çekirdeğindeki proton ve nötronları bir arada tutar. Örneğin, Helyum atomunda ikisi de artı yüklü olmasına ve birbirini itmeye zorlamasına rağmen iki protonu bir arada tutar. Ayrıca güçlü nükleer kuvvet çekirdeğin oluşumu için gluon parçacıklarının kuarkları birleştirmesine izin verir.


Temel Kuvvetlerin Birleştirilmesi

Birçok fizikçi tüm temel kuvvetlerin gerçekte altta yatan henüz keşfedilmemiş tek bir kuvvetin (ya da birleşmiş kuvvetin) parçaları olduğunu düşünmektedir.

Elektrik, manyetizma ve zayıf nükleer kuvvet birleştirilebilmiştir ve bilimciler tüm temel kuvvetleri birleştirmeye çalışmaktadır.

Gravitasyonu diğer üç temel kuvvetle birleştirme çalışmaları kuantum gravitasyon alanına girmektedir. Bu alan, gravitasyon kuvvetini yaratan graviton parçacıklarının var olduğuna dair öngörüler sunar. Her şeye rağmen graviton adlı parçacıklar henüz keşfedilmemiştir ve bu yüzden kuantum gravitasyonun hiçbir teorisi henüz evrensel nitelik taşımamaktadır.



Benzer Yazılar


Hiç yorum yok :

Yorum Gönder

Eklemek İstediğin Bir Düşünceyi Özgürce Yazabilirsin.