Voltmetre ve Ampermetre Nedir?

Bu yazıda analog voltmetre ve ampermetreden bahsedeceğiz. Analog voltmetre ve ampermetreler temel olarak akım ölçen galvanometrelerin dönüştürülmesiyle yapılır. Galvanometre, bir mıknatısı sarmalayan bobinlerden ve bir göstergeden oluşur. Elektrik bobinden geçtiğinde karşı koyucu bir magnetik alan oluşur ve bu bobinin hareket etmesini sağlar. Hareket eden bobin kendisine bağlı bir yaya baskı uygular ve böylece göstergenin ibresini hareket ettirir. Bu özelliğinden dolayı galvanometre akım ve voltajı ölçmek için kalibre edilebilir.


Voltmetre ve Ampermetre Arasındaki Fark

İki elektronik cihazın arasındaki farklılık onların fonksiyonu ve iç devre ayrımıyla ortaya konulur. Biz de voltmetre ve ampermetre arasındaki farkı bu iki kritere göre karşılaştıralım.


Fonksiyon

Ampermetre ve voltmetre arasındaki en önemli fark, birincisi iki nokta arasındaki akımı ölçerken ikincisinin potansiyel fark ölçümü yapmasıdır. Fonksiyon olarak ayrılmasına rağmen bu iki aygıt da voltaj ve amperaj olmak üzere elektriksel olan bir ölçüm yaparlar. Son yıllarda, voltmetre ve ampermetrenin işlerini bir arada görebilen multimetre aygıtlar da üretilmiştir.


Bağlanma Şekli

Voltmetre ve ampermetrenin devreye bağlanış şekilleri arasında da fark vardır. Voltajı ölçerken voltmetre paralel bağlanır. Buna karşıt olarak akım gücünü ölçmek için kullanılan ampermetre ise seri bağlanır.


İç Devreler

Ölçüm yapan cihazlar yaptıkları ölçümün büyüklüğüne bağlı olarak ölçümde belli derecelerde hata yaparlar. Buna "pertürbasyon etkisi" denir. Şimdi voltmetre ve ampermetre arasındaki iç devre farkını ve pertürbasyon etkisinin nasıl minimalize edildiğini görelim.


Daha önce söylediğimiz gibi analog voltmetre ve analog ampermetrenin ikisi de modifiye edilmiş galvanometredir. Bir voltmetre, galvanometre bobinine arka arkaya sırlanmış yüksek dirençli elemanlar eklenerek oluşturulur. Bu seri halindeki yüksek direnç eklentisi galvanometrenin göstergesindeki değeri ölçülen voltajla orantılı yapar. Genelde kullanılan direnç 10 Mega Ohm değerindedir. İdeal bir voltmetre sonsuz bir iç dirence sahip olmalıdır. Bu yüzden hiçbir akım değerinden etkilenmez ve ölçüm değeri bozulmaz. Gerçek voltmetrelerde ise direnç sonsuz olamayacağından bu etki tam olarak yok edilemez fakat sıralanmış yüksek dirençler sayesinde büyük miktarda azaltılır.

Buna zıt olarak ideal ampermetreler sıfır iç dirence sahip olmalıdır. Böylece akım ölçümü yapılırken hesabı bozacak bir voltaj düşmesi gerçekleşmez. Galvanometreler doğal ampermetrelerdir ve herhangi değişime uğratılmadan doğru kalibrasyonla ampermetre olarak işlev görebilirler. Fakat büyük akımları ölçmek için galvanometreye paralel olarak küçük bir Shunt Direnci eklenmelidir. Böylece akımın büyük kısmının aygıttan geçmesi sağlanır. Ancak çok yüksek gerilim kaynaklarında ölçüm yaparken, eğer paralel bağlanan Shunt direnci çok fazla küçükse ölçüm aleti kısa devre yapar.


Benzer Yazılar
FİZİK MAKALELERİ şimdi Google Play Kitaplar'da

Hiç yorum yok :

Yorum Gönder

Yorum Yap