Kaos Teorisi Nedir?

Kaotik sistemler, içlerinde bir çeşit düzeni barındırmasına rağmen kaos teorisi bu sistemlerin önceden kesin olarak öngörülemeyeceğini söyler.


Kaotik bir sistem şu özelliklere sahip olmalıdır:

1- Başlangıç koşullarına karşı hassasiyete sahip olması,

2- Konum olarak iç içe olması (yani, sistemin bir bölgesi değişecekse, diğer bölgeleri de bundan etkilenmeli) ve bu bölgelerin periyodik faaliyetlerinin birbiriyle sıkı ilişkide olması.

Kaos teorisi sistemlerde, üzerine kurulu oldukları temel parametrelerin değişimi durumlarında oluşacak sonuçların kesin olarak öngörülemeyeceğini belirtir. Sistemlerin davranışının başlangıç koşullarıyla ilişkili olduğunu tespit eder. Bazı sistemler bir bütündür ve parçalarına ayırarak çözümleyemeyiz. Kaos teorisi bu durumda sistemdeki parçaların tek tek etkilenmesini hesaba katması açısından tümevarımcı, sistemi, parçaları birbirinden bağımsız olmayan bir bütün olarak görmesi açısından tümdengelimcidir.

Fizikte bu yasa bir sistem içindeki benzerlikleri gözlemlemeye dayanır.

Kaos biyoloji, mühendislik, sosyoloji, ekonomi, bilgisayar bilimi, tıp ve ekoloji gibi alanlara uygulanan bir disiplindir. Bu teorinin öncülerinden Edward Lorenz 1961'de hava tahmini çalışmaları için kaosu kullanmıştır.


Farklı Alanlarda Kaos

Sosyolojide doğrusal olmayan dinamik sistemler adına sahip olan kaos teorisi uygulamaları sosyal sistemlerde bir dengesizlik mevcut olduğunda, toplulukların değişime nasıl uyum sağlayacağını ve durumun iç içe etkileşimlere sahip çeşitli düzeylerdeki sosyal gelişimi nasıl etkileyeceğini tahmin eder.

Tıpta, fizikteki haliyle kullanılan kaos teorisi, Kalp ritim ölçümü ve epilepsi nöbetlerinin öngörülmesi gibi çok çeşitli amaçlar için kullanılır.

Mühendislikte kullanılan kaotik sistemler ise iletişim, rastgele numaralandırıcılar ve şifreleme sistemlerinde kullanılır.

Bilgisayar biliminde kaos, yeni hesaplama tekniği olarak kullanılıp kaotik elementlerden oluşan bir ağın edinilen cevapları yayması sağlanır.

Zaman geçtikçe bilimci ve profesyoneller çok çeşitli alanlarda çoklu kaos teorisi uygulamaları keşfetmektedir. Kendi içinde bir çeşit düzene sahip olan kaotik sistemler, teknolojinin ihtiyaçları doğrultusunda gün geçtikçe daha önemli bir yere gelmektedir.


Benzer Yazılar
FİZİK MAKALELERİ şimdi Google Play Kitaplar'da

Hiç yorum yok :

Yorum Gönder

Yorum Yap