Dalga Nedir?

Dalga, enerjinin bir ortam aracılığıyla yayılmasıdır. Bu yayılma, uzay-zaman çerçevesinde enerjinin bir konumdan diğer konuma transfer olması anlamındadır. Ortam ise su dalgalarının yayıldığı su, ses dalgalarının yayıldığı hava veya ışık dalgalarının yayıldığı boşluk/vakum olabilir. Dalgaların geçişiyle ortamlar genellikle kalıcı biçimde değişmez, geçişten sonra tekrar eski konumuna dönmektedirler. Fizikçiler hala enerjinin neden bu şekilde ilerlemeye eğilimli olduğunu tam olarak bilmemektedir.

Bir dalga tepesi, dalganın en yüksek noktasıdır, dalga çukuru ise en alçak noktasına denir. Bir dalgaboyu da aralıksız bir tepeden diğer tepeye ya da bir çukurdan diğer çukura kadar olan mesafedir. Dalganın periyodu bir dalgaboyunun bir noktadan tam olarak geçmesi için geçen sürenin uzunluğudur. Buna zıt olarak dalga frekansı bir noktadan belli bir zaman aralığında tam olarak kaç dalgaboyunun geçtiğini ifade eden bir değerdir. Dalga genişliği, dalganın merkezinden dalga tepesine ya da dalga çukuruna olan mesafedir. Çukurdan tepeye doğru sürekli değişim gösteren dalga hareketine ise osilasyon ya da titreşim denir.



Bir dalga enine ya da boyuna veya bu ikisinin karışımı olabilir. Boyuna dalgalar kendi hareket doğrultusuna paralel bir şekilde titreşir. Örneğin ses dalgaları boyuna dalgalardır. Enine dalgalar ise hareket ettikleri doğrultuya dik olarak titreşim yaparlar. Elektromanyetik dalgalar enine dalgalardır. Su dalgaları ise enine ve boyuna dalgaların karışımı şeklinde hareket ederler.


Bir dalga sadece iki yoldan birisiyle yön değiştirebilir: Tam yansıma ya da kısmi yansıma ile. Tam yansıma için, su dalgalarında sahilleri ve ışık dalgalarında aynaları örnek verebiliriz. Dalgalar başka bir ortama girerken de kısmi yansıma yapar. Bir duvarda ilerleyen ses dalgaları havada ilerleyen ses dalgasından farklı davranır. Ses dalgaları havadan duvara doğru girdiğinde bükülme yaşar ve bir kısmı yansır.

Dalgalar ayrıca birbirleriyle de etkileşime girebilirler. Bu şekilde kaotik ve kompleks davranışlar sergilerler. İki dalganın iki tepe noktası karşılaşınca birbirlerini daha büyütür. İki çukur karşılaştığında birbirini daha da derinleştirir. Fakat bir tepe ile bir çukur karşılaşırsa bunlar birbirlerini sıfırlar. İki dalga birbiri içinden geçerken değişik şekiller oluşsa da birbiri içinden geçip gittiklerinde enerjilerini aynen korurlar.

Benzer Yazılar
FİZİK MAKALELERİ şimdi Google Play Kitaplar'da

5 yorum :

Adsız dedi ki...

Teşekkürler

Adsız dedi ki...

iyi bir site teşşekürler

Adsız dedi ki...

saolun iyiydi

Adsız dedi ki...

abi çok iyi yaaa

Adsız dedi ki...

ALLAH razı olsun. Bilime uygun şekilde açıklanmaya çalışılmış.

Yorum Gönder

Yorum Yap