Rezonans Nedir?

Fizikte rezonans, birbiriyle ilişkili küçük kuvvet ve etkilerin toplanması sonucunda daha da büyük etkiler yaratmasına denir.

Salıncakta çocuğunu sallayan bir baba düşünelim. Eğer Baba salıncağı doğru zaman aralıklarında iterse küçük itmeler sonucunda bile çocuk salıncakla oldukça yükselebilir. En yüksek noktaya ulaşıldığında artık hafif itmelerle çocuğun sallandığı yükseklik korunmuş olur. Aslında bu durum rezonansın bir örneğidir. Baba eğer gelişigüzel iterse, birbirini söndüren kuvvetler oluşur ve salıncak pek yükselemez. Yani rezonans oluşmaz.


Devir, Frekans ve Periyot Nedir?

Eğer salıncak üç saniye sonra başlangıç noktasına dönüyorsa, fizikçilere göre salıncağın 3 saniyelik periyodu ve saniyede 1/3 devirlik frekansı vardır. Bir deviri tamamlamak için gereken süreye periyot, saniyedeki tamamlanmış devir sayısına frekans denir.

Çocuğun salıncakla yükselmesi için Baba, her itmeyi devirdeki aynı ana denk getirmelidir. Fizik diliyle, Baba saniyede 1/3 devirlik frekans ile itme yaparsa bu frekans salıncağın doğal frekansı olur. Doğal frekans bazen rezonans frekansı olarak da ifade edilir. Mesela Baba salıncağı bir süre ittikten sonra kendi halinde sallanmaya bıraktığında bu, doğal frekanstır.


Osilatik(salınımlı ya da titreşimli) bir harekete aynı frekansta periyodik bir kuvvet etki ettiğinde rezonans oluşur. Rezonans, osilasyonun (salınımın yahut titreşimin) ya da kuvvetin etkisini büyütür. Eğer iki farklı frekans varsa rezonans oluşmaz, gelişigüzel olan kuvvetler birbirini yok eder.

Müzik Enstrümanlarında Rezonans

Elektronik ses sistemleri yokken, müzik enstrümanlarının sesini arttırmak için rezonans gerekliydi. Örneğin keman, gitar gibi telli enstrümanlar rezonatik ses odalarına sahiptir.


Teli titreştirmek aslında çok düşük bir düzeyde ses yaratır. Bu ses, telin titreşimlerinin ses odasında rezonans oluşturması sonucunda yükselmektedir. Akustik gitarlar ve elektro gitarlar ses odası taşımaz çünkü sesi elektronik olarak yükseltirler.

Ses odası, enstrümanın icra ettiği tüm frekans dizilerini rezone edebilmelidir. Zengin bir ses kalitesine sahip iyi ve pahalı bir kemanın taklit edilerek üretilememesi rezonatik ses odalarının fiziğinin çok kompleks ve zor anlaşılır olmasından kaynaklanır.

Rezonans Nedeniyle Çöken Tacoma Narrows Köprüsü

Köprülerde Rezonans

Köprüler, ölçü ve şekillerine bağlı olarak bir doğal frekansa sahiptirler. Eğer titreşimler bu frekansa eşit olursa köprü, çok şiddetli bir titreşime ulaşabilir ve hatta çökebilir.

Eğer belli sayıda bir asker grubu bir köprünün üstünde köprünün doğal frekansına denk, uygun adımda yürürse büyüyen titreşimler köprünün halatlarını koparabilir. 19. yüzyılda birkaç defa olan bu durumdan dolayı askerler köprülerde uygun adım yürümezler.

Tacoma Narrows köprüsünün 1940'ta tamamlandıktan kısa süre sonra çökmesi, rezonansa giren köprülerin çökmesinin mümkün olduğuna trajik bir örnektir. O bölgedeki rüzgarlar köprünün kendi doğal frekansında titreşmesine sebep oluyordu. Rezonans yüzünden köprü çökene kadar bu titreşimler yükselmiş, böylece köprü yıkılmıştır. Bu sebeple mühendisler artık köprü inşa ederken rezonans hesaplamaları da yapmaktadır.


Benzer Yazılar
FİZİK MAKALELERİ şimdi Google Play Kitaplar'da

4 yorum :

Metin Fidan dedi ki...

"Rezonans" daha güzel ve basit anlatılamazdı. Doyurucu bilgiler için teşekkür ediyorum.

Unknown dedi ki...

tüm kaynaklardan araştırmama rağmen hiçbirinde anlayamamıştım, bir konuyu bu kadar basitleştirerek anlatabilmek bir sanattır çok teşekkürler...

Adsız dedi ki...

dersde dinledim anlamadım hoca ödev verdi bunu yszdım 5 dk da anladım

umit edi dedi ki...

Dünyadaki bütün sistemlerin ve doğanın çalışma prensipleri matematiksel olarak rezonans frekansından geçmektedir. Hayattaki herşey titreşim ve rezonans frekansı ile alakalıdır. Herhangi bir konuda başarılı olmak istiyorsanız titreşim sayısını artırmalısınız. Hayattaki titreşim sayısı bir konu hakkındaki deneme sayısıdır. Amaçladığınız bir alandaki deneme sayısı kendinizin hayattaki rezonans frekansıdır. Tabiki titreşimin dalga boyuda önemlidir.İyonlar ve elektronlar uzay ortamında yani havasız ortamlarda çapları büyüktür. Atmosfer ortamında ise çapları çok küçüktür ve enerjilerini çabuk kaybetmeye mahkumdurlar. Frekans ne kadar artarsa bobin üzerinden o kadar hızlı yüklü parçacıklar kopar. Yükselen elektrik etkisiyle bobin üzerine sığamayan yüklü parçacıklar hızlı bir etkiyle dışarıya kayar. Yüklü parçacıklar ne kadar hızlı atılırsa o kadar sürede etkisini atmosferin zararından dolayı yitirmeden uzağa ulaşabilir. Bu şekilde telsiz yayınlarının mesafeleri belirlenmiş olur. Bobine yüklenen voltaj miktarını yüklü parçacıklar taşır. Buda telefonlarda ve telsizlerde SAR değerini belirler. Yani kopan pozitif ve negatif yüklü parçacıkların enerjileri ile orantılıdır. Dalga boyu titreşimin şiddetini belirler. Denemelerdeki tecrübe miktarı ve çalıştığınız alandaki kararlılığınızdır. Sesde havayı titreştiren bir frekans içerir. Bu frekans duyulmayacak kadar yüksek ise ve aynı zamanda bu frekansa enerji yüklerseniz ki bu gücün voltaj etkisiyle artırılması ve uygun çok ince kesit alınmış ama yüzeyi büyük bir kuartz kristali ile mümkündür. Böylece ultrasonik diğer anlamda akustik saldırılar yapılabilir. Uzun bir süre bu frekansın odağına kalan bir kulak zarar görür. Çünki bu frekansta titreşen bir kulak zarı buna bağlı görev yapan hücreleri bozar. İnsan beyni mantıklı dizilim yapılmış frekansa sahip bilgi aktarımı ile programlanabilir. Kadın sesinin frekansı yani titreşim sayısı daha yüksektir. Bu yüzden kadınların etki alanları erkeklere göre daha yüksektir.
Yüksek frekans eşittir yüksek hız. Bir insana yüksek frekansa sahip ve yüksek enerji yüklenmiş odaklı sinyaller gönderilirse bu o kişinin intihara eğilimini artırır. Bu sebebten yüksek frekansların olduğu yoğun sinyal alanlarında mutsuzluğu, kavgaları ve gerginliği artırır. O bölgede yaşayan insanlar daha mutsuz ve huzursuzdurlar her zaman. X ışıması yada yüksek frekanslı radyo ve gsm ışımaları hep bu katagoridedir. Hız arttığında maddelerin ve enerjilerin davranışları değişiklik gösterir. Mikroişlemciler düşük hızda olsaydı hiçbir iş yapamazlardı. Frekans arttığında etkinlik artar. Bütün enerjiler uygun şartlar oluştuğunda çok az kayıplarla birbirine dönüşebilir. Bunun için uzay ortamı ideal koşuldur. Uzay ortamı yerçekiminin olmadığı sürtünmenin olmadığı havasızlık ortamdır. Bu ortam dünyada da oluşturabilir. Ümit Edikli 05.11.2017

Yorum Gönder

Yorum Yap