Süspansiyon Sistemi Nedir?

Süspansiyon sistemi araçlarda tüm şok ve titreşimleri emmek için tasarlanmış çeşitli parçaların birleşiminden oluşur.


Süspansiyon'un Amacı Nedir?

1- Aracın çeşitli bileşenlerinden kaynaklanan titreşimi azaltmak.

2- Araç içindeki kişiyi yoldaki sarsıntılardan korumak.

3- Hareket halindeki aracı yalpalama ve sıçramalara karşı stabil tutmak.

Otomobil gövdesi yaylar yardımıyla dingil üzerine oturtulmuş haldedir. Bunun amacı aracın çeşitli parçalarını şok ve titreşimlerden izole etmek, korumaktır. Bu şoklar aracın zıplamasına, yalpalamasına, titremesine ya da sallanmasına sebep olur. Kimse lunapark treni tadı veren bir yolculukta bulunmak istemez. İnsanlar pürüzsüz ve konforlu bir sürüş ister. Bunu da ancak süspansiyon sağlar. Her parçasının, araçları yoldaki şoklardan izole ettiği sistemin bütününe süspansiyon sistemi denir.



Süspansiyonu Oluşturan Faktörler

1 - Yuvarlama: Araçların ağırlık merkezi zeminin üstünde bulunur. Buna bağlı olarak araç dönerken mekezkaç kuvveti, ağırlık merkezinden dışa doğru etki eder. Bu durum aracın boylamsal bir eksende dönmesine sebep olur. (Savrulma bu etkiyle oluşur) Bu kavram yuvarlama olarak adlandırılır. Araç yüksekliğinin büyüklüğü aracın yuvarlama eksenini belirler. Süspansiyon, bu etkiyi hafifletmektedir.

2- Fren Çökmesi: Ani ivmelenmeye ve frenlemeye bağlı olarak oluşan çeşitli manevralar süspansiyon sistemiyle kontrol altına alınır. Hareket eden otomobilde fren yapıldığında araç alçalma ya da çökme eğilimine girer. Bu durum ağırlık aktarması amacıyla oluşur ve süspansiyonun sebep olduğu bir durumdur. Ayrıca hareket halindeyken aracın ön tarafının kalkmasını sağlar. Ani fren yapma ve ivmelenme dolayısıyla oluşan kuvvetler, saptırma yayları ve süspansiyon kolu tarafından emilir.


3- Yan İtme: Hareket halindeyken rüzgar ve yolun bombeli kısımları gibi çok çeşitli kuvvetler mevcuttur. Dönme sırasında da yan itme olarak adlandırılan merkezkaç kuvveti etki eder. Bu kuvvetler yaprak yaylar tarafından emilir.

4- Dikey Yüklenme: İnsanlar araç hızlı giderken tekerleğin aniden çukura girmesi veya darbe alması sonucunda yayların ciddi şekilde sıkışmasının tehlikeli olup olmadığını merak eder. Bu dikey kuvvetler parçalar üstünde sıkı bir gerilmeye sebep olur. Bu nedenle yaylar bu kuvvetlere dayanıklı, direnci yüksek malzemelerden yapılmaktadır.

5- Yaylanmaz Ağırlık: Yaylanmaz ağırlık, araç gövdesinin yaylarla desteklenmeyen parçalarıdır. Otomobilin süspansiyon ve yol yüzeyi arasındaki bileşenlerinin ağırlığına yaylanmaz ağırlık denir. Bu parçalar tekerlekler, jantlar, frenler, direksiyon dümeni, ön dingil ve arka dingildir. Yayların taşıdığı ağırlık ise gövdeyi, motoru ve geri kalan kısmı içerir. Bu ağırlıkların tümü ise yaylanır ağırlık olarak adlandırılır. Tekerlekler bir çukura girince bütün yaylanmaz parçalar titreşir ve bu titreşimi yaylanır parçalara aktarır. Yaylanmaz parçaların ağırlığı araç şoförünün hissettiği titreşimle doğru orantılıdır.


Süspansiyon Yayları

Tekerlekler ve araç gövdesi arasındaki yaylara süspansiyon yayları denir. Tekerlek bir çukura girince ya da titreşince yay dışa doğru açılır. Çukurdan çıkıldığında ise elastikliği sağlamak adına geri sıkışır. Yayın uzamış genliği, normale dönene kadar iç sürtünme ve süspansiyon sistemine bağlı olarak yavaşça kısalır.

Süspansiyon sistemindeki bazı parçaların dizaynına çok önem verilir. Üretildiği malzemenin yapısı, ağırlığı ve daha birçok faktör süspansiyon sisteminin çeşidine bağlı olarak değişim gösterir. Hala çeşitli araştırmalarla süspansiyon sistemleri daha da geliştirilmekte, araçlar yeni tekniklerle donatılmaktadır.


Benzer Yazılar
FİZİK MAKALELERİ şimdi Google Play Kitaplar'da

Hiç yorum yok :

Yorum Gönder

Yorum Yap