Karanlık Madde Nedir?

Karanlık madde, astronomi ve kozmoloji bilimlerinde, evrenin içermesi gereken kütlenin çok büyük kısmının kayıpmış gibi görünmesini açıklayan ciddi bir varsayımdır. Karanlık madde teleskoplarla direkt olarak gözlemlenemez çünkü ne ışık yayar ne de ışık veya diğer elektromanyetik dalgaları kayda değer biçimde emerler. Karanlık maddenin varlığı ve özellikleri, görünür madde, radyasyon ve büyük ölçekli yapılarda yarattıkları gravitasyonel etkiler aracılığıyla teşhis edilir.


Kozmolojinin standart modeline göre evrenin içerdiği kütle-enerji toplamının yüzde 4,9'u sıradan madde, yüzde 26,8'i karanlık madde ve yüzde 68,3'ü karanlık enerjiden oluşur. Bu veriler ışığında karanlık maddenin evrendeki toplam madde miktarının yüzde 84,5'ini, evrenin toplam içeriğininse yüzde 26,8'ini oluşturduğunu biliyoruz.


Astrofizikçiler yıldızlar, devasa gaz ve toz yığınları gibi astronomik cisimlerin, yarattıkları gravitasyonel etkiler aracılığıyla saptanan kütleleri ile içerdikleri madde miktarından çıkarsanan kütlelerinin uyuşmazlığını gidermek için karanlık maddeyi öne sürmüşlerdir. İlk olarak Jan Oort tarafından 1932'de Milky Way galaksisindeki (bulunduğumuz galaksi) yıldızların yörüngesel hızlarını açıklamak adına, sonrasında 1933'te Fritz Zwicky tarafından galaksi kümelerinin yörüngesel hızları olgusundaki "kayıp kütle" bulgusunun kanıtı olarak sistematize edilmiştir.

Daha sonraları birçok farklı gözlem sonucu, evrende karanlık maddenin varlığına dair çok sayıda işaret bulunmuştur. Kozmologların ortak görüşü karanlık maddenin henüz tanımlı olmayan öncül bir atom altı parçacıktan oluştuğu üzerinedir. Bugün bu parçacık için yapılan araştırmalar birçok bakımdan parçacık fiziğinin en büyük uğraş alanına girer.


Benzer Yazılar
FİZİK MAKALELERİ şimdi Google Play Kitaplar'da

2 yorum :

gunhan dastan dedi ki...

uzay enerji ile dolu

tolga kılınc dedi ki...

Mükemmel teşekkürler

Yorum Gönder

Yorum Yap